PKD 2025 w analizie porównawczej cen transferowych

W 2026 r. kod działalności w bazie spółek może pochodzić z PKD 2007 albo PKD 2025. Czasem symbol wygląda tak samo w obu klasyfikacjach, choć zmienił się zakres grupowania. Innym razem jeden stary kod rozdzielono na kilka nowych. Jeżeli źródło nie podaje wersji klasyfikacji i daty aktualizacji rekordu, sam kod nie wystarcza do odtworzenia wyszukiwania.

Zmiana ma też znaczenie przy TPR, lecz kod służy tam do czegoś innego. Formularz przyjmuje kod przeważającej działalności raportującego podmiotu. W analizie porównawczej kody pomagają zbudować wstępną, możliwie kompletną listę spółek do dalszej oceny. Tych dwóch zastosowań nie należy utożsamiać.

Dwie klasyfikacje w okresie przejściowym

Rozporządzenie wprowadzające PKD 2025 obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. Jego § 2 pozwala do 31 grudnia 2026 r. nadal stosować PKD 2007 do działalności oznaczonej według starej klasyfikacji przed 2025 r. Nie oznacza to jednak, że każdy podmiot może swobodnie wybierać między słownikami przez pełne dwa lata.

W CEIDG złożenie po 1 stycznia 2025 r. wniosku o zmianę wpisu skraca możliwość stosowania starych oznaczeń do dnia dokonania zmiany. Podmioty wpisane do KRS lub REGON, które w okresie przejściowym składają wniosek dotyczący zmiany przedmiotu działalności, stosują PKD 2025. Nowy podmiot rejestrowany po wejściu rozporządzenia również posługuje się PKD 2025.

Osobny, krótszy termin dotyczył kodu 93.29.Z według PKD 2007. Można go było stosować tylko do końca 2025 r. Zgodnie z art. 11 ustawy z 21 listopada 2025 r. niezaktualizowany kod został 1 stycznia 2026 r. automatycznie zastąpiony kodem 93.29.B według PKD 2025.

W benchmarkingu oznacza to, że:

• dane pobrane w tym samym dniu mogą zawierać rekordy opisane według dwóch wersji PKD;
• kod bieżący w rejestrze nie musi być kodem, który widniał przy spółce w badanym okresie finansowym;
• niezmieniony symbol kodu nie dowodzi, że nie zmienił się zakres działalności objęty tym symbolem.

W źródłach REGON może być jeszcze trudniej. GUS wyjaśnia, że w okresie przejściowym jedna lista działalności podmiotu może obejmować kody PKD 2007, PKD 2025 albo kody z obu wersji, jeżeli wpis nie został kompleksowo zaktualizowany. Rejestr udostępnia informację pozwalającą rozpoznać wersję klasyfikacji. Przed uruchomieniem selekcji trzeba sprawdzić, czy dostawca bazy przenosi to pole do eksportu.

Automatyczne przeklasyfikowanie nie opisuje funkcji spółki

Jeżeli podmiot nie zaktualizuje wpisu do 31 grudnia 2026 r., konwersja nastąpi na podstawie relacji między klasyfikacjami. Wcześniejsze materiały GUS opisują przeklasyfikowanie rozpoczynające się 1 stycznia 2027 r. Uchwalona później ustawa zmieniająca ustawę o statystyce publicznej doprecyzowała, że w CEIDG i REGON automatyczne zastąpienie ma nastąpić do 31 stycznia 2027 r., jeżeli jest to możliwe. Dla KRS zastosowanie mają automatyczne wpisy oparte na relacji jednoznacznej albo szczegółowej interpretacji relacji wieloznacznej. Gdy przyporządkowanie nie jest możliwe, stary przedmiot działalności zostaje wykreślony. Ustawa przewiduje też wykreślenie wpisu z CEIDG po 31 stycznia 2027 r., jeżeli automatyczna zmiana nie jest możliwa.

To mechanizm utrzymania rejestrów, nie potwierdzenie profilu funkcjonalnego przedsiębiorstwa. Kod powstały automatycznie mówi, jak zadziałała urzędowa reguła przejścia. Nie potwierdza, jakie czynności spółka rzeczywiście wykonywała, jakich używała aktywów ani jakie ponosiła ryzyka w okresie objętym analizą.

Dlaczego relacja 1:n wymaga osobnej kontroli

Oficjalny klucz powiązań GUS rozróżnia trzy podstawowe relacje:

• 1:1, gdy jednej podklasie PKD 2007 odpowiada jedna podklasa PKD 2025;
• n:1, gdy kilka starych podklas połączono w jedną nową;
• 1:n, gdy jedną podklasę PKD 2007 podzielono na co najmniej dwie podklasy PKD 2025.

W relacjach 1:n GUS wskazał również uproszczone przejście 1:1. Spośród nowych grupowań wybrano jedno, które najlepiej odpowiada głównemu zakresowi starego kodu. Informacja GUS o PKD 2025 wprost ostrzega, że relacja wybrana do automatycznego przeklasyfikowania może nie opisywać właściwie faktycznie wykonywanej działalności.

Przykład w kluczu dobrze pokazuje różnicę. Kod 28.96.Z według PKD 2007 przechodzi na dwa kody PKD 2025: 28.96.Z oraz 28.97.Z. Jako uproszczoną relację 1:1 oznaczono 28.96.Z. W wyszukiwaniu spółek porównywalnych nie wolno z tego powodu automatycznie pominąć 28.97.Z. Trzeba przeczytać zakres obu nowych grupowań i odnieść go do działalności badanej. To samo należy zrobić w odwrotnym kierunku, gdy baza korzysta ze starego słownika, a punkt wyjścia opisano już według PKD 2025.

Kod PKD w TPR-C(6) i TPR-P(6)

Ministerstwo Finansów wskazuje, że TPR-C(6) i TPR-P(6) stosuje się do informacji składanych za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r. Wariant 6 pozwala podać PKD 2007 albo PKD 2025.

W opublikowanych przez MF strukturach logicznych TPR pole KodPKD zawiera alternatywę: KodPKD2007 albo KodPKD2025. W obu przypadkach chodzi o kod przeważającej działalności podmiotu. Struktura nie przewiduje wpisania obu wersji równocześnie w tym polu.

Przy przygotowaniu TPR warto wykonać cztery kontrole:

1. Ustalić, według której wersji PKD oznaczona jest przeważająca działalność podmiotu w źródle wykorzystanym do wypełnienia informacji.
2. Sprawdzić pełny kod na poziomie podklasy, zamiast przyjmować go z ubiegłorocznego pliku bez porównania z aktualnym wpisem.
3. Zachować dokument źródłowy i datę jego pobrania, zwłaszcza gdy w ciągu roku doszło do aktualizacji wpisu.
4. W zarchiwizowanym XML sprawdzić, czy kod trafił do właściwego elementu, KodPKD2007 albo KodPKD2025, a następnie zachować wysłany plik i UPO.

Nie ma potrzeby przeliczać kodu wyłącznie po to, aby w TPR użyć nowszej klasyfikacji. Formularz obsługuje obie wersje. Właściwy jest kod i wariant odpowiadający sytuacji raportującego podmiotu, poparty zachowanym źródłem.

Pozostałe etapy przygotowania, podpisania, wysłania i ewentualnej korekty informacji opisuje przewodnik TPR-C i TPR-P krok po kroku.

Kod w TPR nie powinien też automatycznie stać się jedynym kodem użytym w benchmarkingu. TPR dotyczy jednej przeważającej działalności całego podmiotu. Analiza porównawcza może badać węższy fragment działalności, a pełna strategia wyszukiwania może wymagać kilku kodów, kodów działalności dodatkowej oraz słów kluczowych.

Jak używać PKD przy wyszukiwaniu spółek porównywalnych

PKD jest filtrem do generowania kandydatów, a nie wnioskiem o porównywalności.

Rekomendacje Forum Cen Transferowych dotyczące selekcji próby traktują kody działalności jako sposób identyfikacji podmiotów o potencjalnie porównywalnym profilu. Następnie stosuje się kolejne kryteria i selekcję jakościową. FCT zaleca również rozważenie słów kluczowych oraz podejścia addytywnego, ponieważ właściwa spółka może być sklasyfikowana pod innym kodem branżowym. Rekomendacje FCT są materiałem eksperckim, a nie objaśnieniami podatkowymi ani źródłem prawa, ale dobrze opisują technikę pracy z bazą.

Po selekcji kodowej trzeba sprawdzić rzeczywistą działalność kandydatów. W praktyce obejmuje to funkcje, angażowane aktywa, ponoszone ryzyka, produkty lub usługi, rynek, skalę, niezależność i dostępność porównywalnych danych finansowych. Profil ze strony internetowej, sprawozdanie finansowe i informacje rejestrowe mogą prowadzić do innego wniosku niż sam kod PKD. Powód przyjęcia lub odrzucenia powinien odnosić się do tych cech, a nie brzmieć jedynie „niewłaściwy kod”.

Pełny proces od opisu transakcji do końcowej próby przedstawia przewodnik Dobór podmiotów porównywalnych krok po kroku.

Procedura wyszukiwania z rozróżnieniem wersji PKD

1. Zacznij od działalności badanej, nie od kodu. Opisz transakcję lub działalność kontrolowaną, analizowane funkcje, aktywa i ryzyka oraz okres finansowy. Dopiero z tego opisu wyprowadź zakres działalności, którego szukasz.

2. Ustal słownik używany przez każde źródło. Zapisz wersję PKD, datę aktualizacji rekordu i informację, czy baza pokazuje kod bieżący, historyczny, przeważający czy także dodatkowy. Jeżeli dostawca używa NACE, ustal jego wersję i sposób mapowania na PKD zamiast zakładać pełną zgodność po symbolu.

3. Zbuduj tabelę przejść w obu kierunkach. Dla każdego kodu zapisz odpowiedniki PKD 2007 i PKD 2025, typ relacji 1:1, n:1 albo 1:n, pełne nazwy grupowań oraz źródło. Oznaczenie „uproszczone do 1:1” zachowaj jako informację o regule administracyjnej, nie jako automatyczny wybór do benchmarku.

4. Przeczytaj wyjaśnienia do grupowań. Przy relacji 1:n oceń wszystkie kody docelowe. Na szerokim etapie selekcji uwzględnij każdy kod, którego zakres może obejmować badaną działalność. Zwężenie powinno wynikać z wyjaśnień do klasyfikacji i profilu funkcjonalnego, nie z samego wskazania uproszczonej relacji.

5. Uruchom osobne wyszukiwania dla każdej wersji. Nie wpisuj kodów z dwóch słowników do jednego nieoznaczonego pola. Zachowaj parametry i wyniki oddzielnie, a dopiero potem połącz i usuń duplikaty. Przy każdym kandydacie warto zapisać, z którego zapytania pochodził.

6. Uzupełnij selekcję kodową. Dodaj uzasadnione słowa kluczowe, znanych niezależnych uczestników rynku lub oficjalne listy branżowe. Takie źródła pomagają znaleźć spółki prowadzące właściwą działalność pod mniej oczywistym kodem.

7. Przeprowadź pozostałe filtry i selekcję jakościową. Zweryfikuj między innymi niezależność, dostępność danych, skalę, rynek, status działalności oraz profil funkcjonalny. Samo znalezienie spółki pod właściwym kodem nie jest powodem do pozostawienia jej w próbie końcowej.

8. Porównaj wynik z wyszukiwaniem bez konwersji. Liczba i tożsamość kandydatów znalezionych tylko przez PKD 2007, tylko przez PKD 2025 i przez oba zestawy kodów pokaże, jaki wpływ miała zmiana klasyfikacji. Nietypową różnicę trzeba wyjaśnić przed zamknięciem analizy.

Co zachować w aktach analizy

Odtworzenie wyszukiwania powinno być możliwe bez dostępu do pamięci osoby, która je wykonała. W materiałach roboczych należy zachować:

• opis działalności badanej i uzasadnienie doboru kodów;
• nazwę i wersję bazy, datę dostępu oraz opis znaczenia pola z kodem działalności;
• wykorzystaną wersję klucza GUS i tabelę wszystkich ocenionych relacji, także tych odrzuconych;
• osobne parametry zapytań dla PKD 2007 i PKD 2025, wraz z datą ich wykonania;
• surowe eksporty przed zastosowaniem kolejnych filtrów oraz zestawienie liczebności po każdym etapie;
• listę usuniętych duplikatów i informację, z którego wyszukiwania pochodził każdy kandydat;
• materiały użyte w selekcji jakościowej oraz konkretny powód przyjęcia lub odrzucenia spółki;
• w przypadku danych powiązanych z TPR: dokument potwierdzający kod przeważającej działalności, wysłany XML i UPO.

Jeżeli dostawca bazy aktualizuje kody wstecznie albo nie podaje wersji klasyfikacji, trzeba opisać to ograniczenie. Można nadal wykorzystać dane, ale czytelnik analizy powinien wiedzieć, czy przypisanie kodu odzwierciedla badany okres, czy stan bazy na dzień wyszukiwania.

Z akt analizy powinno być jasne, z którego słownika pochodziły kody, jak obsłużono relacje 1:n, jakie spółki pojawiły się dzięki drugiej wersji klasyfikacji i dlaczego wynik selekcji jakościowej odpowiada profilowi działalności badanej.